Hướng dẫn sử dụng máy đo đường huyết CareSens là điều nhiều người tìm khi vừa mua máy hoặc được bác sĩ khuyên theo dõi đường huyết tại nhà. CareSens là thương hiệu của i-SENS, công ty thiết bị y tế Hàn Quốc. Dòng CareSens N được nhiều gia đình chọn vì máy nhỏ, dễ dùng, cần rất ít máu và không phải cài mã que thử.

Bài viết này hướng dẫn từng bước dùng máy CareSens N, từ chuẩn bị, lấy máu, đọc kết quả đến xem bộ nhớ và bảo quản que thử. Thông tin được tổng hợp từ sách hướng dẫn sử dụng chính thức của i-SENS. Hãy luôn đối chiếu với sách tiếng Việt đi kèm máy của bạn.

Bộ máy đo đường huyết CareSens N gồm máy, lọ que thử, bút lấy máu và kim

1. Thông số chính của máy CareSens N

Theo sách hướng dẫn của i-SENS:

  • Lượng máu: tối thiểu 0,5 µL.
  • Thời gian đo: 5 giây.
  • Không cần mã que thử.
  • Khoảng đo: 1,1 đến 33,3 mmol/L (20 đến 600 mg/dL).
  • Mẫu máu: máu mao mạch toàn phần tươi.
  • Bộ nhớ: 1.000 kết quả kèm ngày giờ.
  • Trung bình: của 1, 7, 14, 30 và 90 ngày, tách riêng trước ăn và sau ăn.
  • Pin: hai pin lithium 3V loại CR2032, khoảng 3.000 lần đo.
  • Kích thước: 93 x 47 x 15 mm, nặng khoảng 51,5 g kể cả pin.
  • Đơn vị đo cố định, người dùng không đổi được.

Điểm quan trọng: máy chỉ dùng với que thử CareSens N. Không dùng que của hãng khác hay que của dòng CareSens khác nếu sách không ghi rõ.

2. Bộ máy CareSens N gồm những gì

Một bộ máy thường có:

  • Máy đo CareSens N đã lắp pin.
  • Bút lấy máu và kim lấy máu.
  • Que thử CareSens N (tùy bộ, có thể mua riêng).
  • Sách hướng dẫn sử dụng, tờ hướng dẫn que thử.
  • Túi đựng.

Trước khi dùng, hãy kiểm tra hộp còn nguyên, que còn hạn và máy bật lên bình thường.

3. Cài đặt ngày giờ trước lần đo đầu tiên

Máy lưu kết quả kèm ngày giờ và tính trung bình theo ngày, nên cần cài đúng:

  1. Bật máy vào chế độ cài đặt theo hướng dẫn trong sách.
  2. Chỉnh năm, tháng, ngày, giờ, phút bằng các nút.
  3. Lưu cài đặt.

Một số phiên bản cho phép cài thêm chuông nhắc đo và chỉ báo hạ đường huyết. Cách bấm cụ thể có thể khác giữa các phiên bản, hãy làm theo mục cài đặt trong sách đi kèm máy.

Khi thay pin, hãy kiểm tra lại ngày giờ.

4. Chuẩn bị bút lấy máu

  1. Tháo nắp bút.
  2. Lắp kim mới vào đầu bút, đẩy chặt.
  3. Xoay bỏ nắp bảo vệ kim.
  4. Đậy lại nắp bút.
  5. Chỉnh độ sâu: số nhỏ đâm nông, số lớn đâm sâu. Da mỏng nên bắt đầu ở mức thấp.
  6. Kéo cần lên dây đến khi nghe tiếng tách.

Theo sách hướng dẫn, nên lấy máu ở ngón giữa hoặc ngón áp út. Lấy ở cạnh đầu ngón thường đỡ đau hơn chính giữa. Đổi ngón mỗi lần đo để da không bị chai.

5. Các bước đo đường huyết với CareSens N

Bước 1: Rửa tay bằng xà phòng và nước ấm, lau thật khô. Tay ướt hoặc dính đồ ngọt có thể làm kết quả sai.

Bước 2: Lấy một que thử từ lọ và đậy nắp lọ ngay. Que hút ẩm rất nhanh.

Bước 3: Lắp que vào máy với mặt tiếp xúc hướng lên, đẩy vào khe đến khi máy bật và báo sẵn sàng.

Bước 4: Lấy máu. Đặt bút lên đầu ngón tay, bấm nút. Chờ vài giây cho giọt máu tạo thành. Nếu máu ra ít, vuốt nhẹ từ gốc ngón lên, không bóp mạnh.

Bước 5: Cho máu vào que. Chạm đầu que vào giọt máu. Sách hướng dẫn khuyên giữ que gần như thẳng đứng so với vị trí lấy máu. Que tự hút máu. Giữ cho đến khi cửa sổ xác nhận được làm đầy và máy kêu bíp.

Bước 6: Đọc kết quả. Kết quả hiện sau 5 giây.

Bước 7: Đánh dấu kết quả trước ăn, sau ăn nếu máy có chức năng này, để máy tính trung bình riêng.

Bước 8: Bỏ que và kim vào hộp cứng có nắp, không dùng lại kim.

Chạm đầu que thử CareSens N vào giọt máu ở đầu ngón tay cho đầy cửa sổ xác nhận

6. Đọc kết quả và các ký hiệu HI, Lo

Máy hiển thị kết quả trong khoảng 1,1 đến 33,3 mmol/L.

  • HI: đường huyết cao hơn 33,3 mmol/L, tức tăng đường huyết rất nặng.
  • Lo: đường huyết thấp hơn 1,1 mmol/L, tức hạ đường huyết rất nặng.

Gặp HI hoặc Lo, hãy rửa tay, đo lại ngay bằng que mới. Nếu vẫn ra kết quả tương tự hoặc có triệu chứng như lơ mơ, vã mồ hôi, run, khó thở, nôn nhiều, gọi cấp cứu hoặc đến cơ sở y tế ngay.

Sách hướng dẫn CareSens N cũng ghi: nếu kết quả dưới 3,3 mmol/L hoặc trên 13,3 mmol/L, hãy liên hệ nhân viên y tế ngay.

Khoảng mục tiêu mỗi người khác nhau tùy tuổi, loại bệnh và thuốc đang dùng. Hãy hỏi bác sĩ để biết mục tiêu của riêng bạn, không tự chỉnh liều thuốc hay insulin chỉ dựa vào một lần đo.

7. Xem bộ nhớ và giá trị trung bình

Theo sách hướng dẫn, CareSens N lưu đến 1.000 kết quả kèm ngày giờ. Khi bộ nhớ đầy, kết quả cũ nhất sẽ bị xóa để lưu kết quả mới.

Máy tính và hiển thị trung bình 1, 7, 14, 30 và 90 ngày, tách theo:

  • Tất cả kết quả.
  • Kết quả trước ăn.
  • Kết quả sau ăn.

Vì vậy, đánh dấu đúng trước ăn hay sau ăn sau mỗi lần đo sẽ giúp con số trung bình có ý nghĩa hơn. Cách bấm để xem bộ nhớ hãy làm theo mục bộ nhớ trong sách hướng dẫn tiếng Việt.

8. Khi nào kết quả có thể không chính xác

Sách hướng dẫn của i-SENS liệt kê những trường hợp máy có thể cho kết quả sai:

  • Hematocrit bất thường, dưới 15% hoặc trên 65%.
  • Người huyết áp rất thấp hoặc đang sốc.
  • Người đang ở tình trạng tăng áp lực thẩm thấu do đường huyết cao, có hoặc không có ceton, có thể cho kết quả thấp giả.
  • Người đang thở oxy.
  • Bệnh nhân nặng không nên đo bằng máy đo đường huyết cá nhân.

Nếu bạn thuộc nhóm trên, hãy hỏi bác sĩ về cách theo dõi phù hợp.

9. Kiểm tra máy bằng dung dịch chuẩn

Dung dịch chuẩn có nồng độ đường đã biết, giúp kiểm tra máy và que hoạt động đúng. Nên kiểm tra khi:

  • Mở lọ que mới.
  • Kết quả không khớp với cảm giác cơ thể.
  • Làm rơi máy.
  • Que từng để nơi quá nóng hoặc ẩm.

Dùng đúng dung dịch chuẩn CareSens N và so với khoảng cho phép in trên lọ que. Nếu nằm ngoài khoảng, đừng dùng kết quả để quyết định điều trị, hãy liên hệ nơi bán.

Kiểm tra máy CareSens N bằng dung dịch chuẩn và đối chiếu khoảng cho phép trên lọ que

10. Thay pin máy CareSens N

  • Máy dùng hai pin CR2032.
  • Khi màn hình báo pin yếu hoặc máy không bật, mở nắp pin ở mặt sau.
  • Lắp pin mới đúng chiều cực.
  • Kiểm tra lại ngày giờ sau khi thay.
  • Bỏ pin cũ đúng nơi quy định.

Nếu bạn cần giữ lại các kết quả cũ, hãy ghi chép hoặc xem lại sách hướng dẫn về bộ nhớ trước khi thay pin.

11. Bảo quản que thử và máy

  • Đậy nắp lọ que ngay sau mỗi lần lấy.
  • Giữ que trong lọ gốc, không chuyển sang hộp khác.
  • Ghi ngày mở lọ và dùng trong thời hạn in trên hộp.
  • Không dùng que hết hạn, que cong, que dính nước.
  • Không để máy và que trong cốp xe, gần bếp, phòng tắm.
  • Lau máy bằng khăn mềm hơi ẩm, không để nước lọt vào khe cắm que.

12. Những lỗi hay gặp khiến đo sai

  • Tay ướt, dính thức ăn hoặc sát khuẩn cồn chưa khô đã đo.
  • Bóp ngón tay quá mạnh, dịch mô lẫn vào máu.
  • Máu không đủ làm đầy cửa sổ xác nhận.
  • Nhỏ máu lên mặt que thay vì chạm vào đầu que.
  • Dùng que hết hạn hoặc lọ que để mở nắp.
  • Dùng lại kim nhiều lần.
  • So kết quả với máy khác ở thời điểm khác nhau. Đường huyết thay đổi liên tục.

13. Ghi nhật ký và mang máy khi đi xa

Ghi nhật ký đường huyết: dù máy lưu 1.000 kết quả, một cuốn sổ nhỏ vẫn rất hữu ích. Mỗi lần đo, ghi:

  • Ngày, giờ và kết quả.
  • Trước ăn hay sau ăn, đã ăn gì.
  • Thuốc hoặc insulin đã dùng.
  • Có tập thể dục, ốm, mất ngủ hay căng thẳng không.

Mang sổ và máy theo mỗi lần tái khám để bác sĩ xem xu hướng, không chỉ một con số.

Khi đi xa:

  • Mang đủ que thử, kim, pin dự phòng CR2032.
  • Để máy và que trong túi xách, không để trong cốp xe hay vali ký gửi nơi có thể quá nóng, quá lạnh.
  • Mang theo đồ ngọt dự phòng nếu bạn có nguy cơ hạ đường huyết.

14. Đo vào thời điểm nào trong ngày

Thời điểm đo tùy kế hoạch bác sĩ đặt ra. Những mốc hay dùng:

  • Sáng lúc đói.
  • Trước bữa ăn.
  • Sau ăn khoảng 2 giờ.
  • Trước khi ngủ.
  • Khi có dấu hiệu hạ đường huyết như run tay, vã mồ hôi, đói cồn cào, chóng mặt.

Đánh dấu đúng mốc trên máy và ghi chú thêm vào sổ để bác sĩ dễ đánh giá.

Tổng kết

Hướng dẫn sử dụng máy đo đường huyết CareSens N gồm các bước chính: rửa tay và lau khô, lắp que CareSens N, lấy máu ở đầu ngón tay, chạm đầu que vào giọt máu cho đầy cửa sổ xác nhận và đọc kết quả sau 5 giây. Máy cần 0,5 µL máu, không cần mã que, lưu 1.000 kết quả và tính trung bình 1 đến 90 ngày. Hiểu đúng HI, Lo, bảo quản que kín, kiểm tra máy bằng dung dịch chuẩn khi cần và trao đổi với bác sĩ về khoảng mục tiêu để việc theo dõi đường huyết tại nhà thật sự an toàn.

Câu hỏi thường gặp

Máy CareSens N có cần cài mã que thử không?

Không. Theo sách hướng dẫn của i-SENS

Máy CareSens N cần bao nhiêu máu?

Tối thiểu 0

Máy CareSens N báo HI hoặc Lo là gì?

Máy hiển thị kết quả trong khoảng 1

Máy CareSens N dùng pin gì?

Theo sách hướng dẫn

CareSens N có đổi được đơn vị mg/dL sang mmol/L không?

Không. Sách hướng dẫn ghi đơn vị đo được cài cố định và người dùng không đổi được. Máy bán theo đơn vị nào thì hiển thị đơn vị đó.